Поэзия, Драматургия - скачать книги или читать онлайн. Страница 667

“Михасс” – это сборник, принадлежащий перу замечательного русского художника, писателя и поэта – Михасса Ксанадзе (1959 – 2013). В сборнике представлены работы разного периода творчества автора. Более 30 иллюстраций сопровождают повествование каждого эпизода этой книги. Михасс прожил не самую долго, но уж точно самую насыщенную жизнь, в которой он мог быть и братом, и отцом, и другом – всем тем взрослым и детям, окружавшим его. Можно говорить о Михассе , как о самородке, русском андеграунде или новой волне, но сам Михасс не любил и посмеивался над такими определениями. Для нас, он просто Мастер. Для всего мира – он просто Михассик. Так он любил, чтобы его называли. Для того, чтобы эта книжка увидела своего читателя, было приложено немало усилий. Все те, кому был дорог этот замечательный автор, пишущий картины, рифмующий стихотворения и сочиняющий сказочную прозу – словно снова окунутся в гостеприимство этого интернационального Няня. Книга рассчитана на широкий круг читателей самого разного возраста, для тех, кто не забыл, что такое Любовь, Доброта и Дружба. Для нас – тех, кто работал над созданием этого памятного образца творчества Михаса это не некролог, а альманах. Давайте вспомним этого светлого человека читая эту книжку так, словно он сидит с нами за одним столом и горит зеленая лампа, а в кружках подрагивают ломтики лимона и смеются разноцветные ложки.

Цикл стихов Юрия Акулова посвящен олимпийскому виду спорта – прыжкам на батуте. Эта тема выбрана автором неспроста. Земляки Юрия Акулова заслуженные спортсмены, мастера международного класса по прыжкам на батуте завоевали все возможные виды наград в этом виде спорта. Олег Гаврилович и Лидия Николаевна Запорожченко уже более двух десятков лет воспитывают батутистов, которые гордо представляют нашу страну на международных соревнованиях. А спортивная семья Запорожченко и их воспитанники, завоевали в этом виде спорта наград больше, чем кто-либо другой и по праву носят гордые звания победителей.

Siamanto was a pioneer in Armenian poetry. His themes were very dark and dealt extensively with death, torture, loss, misery, and sorrow. He recounted scenes of massacres, executions by hanging, bloody streets, pillaged villages, etc.; in other words, they dealt with the slaughter of Armenian men and women. The suffering of the people was continually tormenting him in turn. He spent many sleepless nights thinking about those who perished. Writing about their fate was his way of coping with the pain and making sure they were not killed in silence. Life for the Armenians was bleak under Ottoman rule and Siamanto’s works described that fact of life very well. However, his poems and writings go beyond the pain. He wrote about hope, freedom from oppression, and the possibility of a better future. His ideas also went to revolutionary themes and revenge for the murdered. Siamanto had two sides to his writing: one of lamentation, and the other of resistance. It is from this ideology of resistance that his revolutionary beliefs grew. He was convinced that the road to salvation for his people was through armed struggle. He was hoping to ignite the revolutionary spirit in the younger generation of Armenians and to make them understand that indifference and inaction was not going to save them. He was so gripped with these troubles that he seldom wrote about himself, his personal life, love, or joy.

Արտասահմանում լույս են տեսնում Սիամանթոյի ժողովածուները` «Դյուցազնորեն», «Հայորդիներ», «Հոգեւարքի եւ հույսի ջահեր» խորագրերով։ Այդ գրքերը նվիրված են բացառապես հայ ժողովրդի ողբերգությանը։ Մի շարք բանաստեղծություններում Սիամանթոն կրկին խոսում է հայ բանաստեղծի հոգեկան դրամայից, որ ծագում է հայրենիքի ծանր բախտի պատճառով։ Երեւակայության ուժով մեծացած այս պատկերը ջարդերի, բռնության, հալածանքի եւ մորթված սերունդների պատմությունն է: Հայրենիքի ողբերգության դրամատիկ պատկերն է «Ափ մը մոխիթ, հայրենի տուն» բանաստեղծությունը։ Սիամանթոյի ստեղծագործությունը, ողբերգական պատկերների հետ միասին, ունի նաեւ լավատեսական բովանդակություն: Նա գրել է հերոսական բանաստեղծություններ, բարձրացրել հերոսներին, հողի պաշտպաններին։ x«Ես երգելով կ'ուզեմ մեոնիլ» բանաստեղծության մեջ, օրինակ, Սիամանթոն արծարծում է այն միտքը, որ երգը պետք է արդար կռվի տանի հերոսներին։ Հերոսական բանաստեղծություններից են կազմված «Դյուցազնորենը» եւ «Հոգեվարքի եւ հույսի ջահերի» մի մասը։ «Հայրենի հրավերում» արդեն, համեմատաբար խաղաղ տարիներին (1910 թ.) Սիամանթոն արծարծում է խոր մտքեր, հայ մարդիկ պետք է վերադառնան երկիր, ցրված հայությունը կարող է ապրել միայն հարազատ հողի վրա, աշխատանքով ու ստեղծարար ոգով: 1912 թ. գրած «Սուրբ Մեսրոպ» պոեմում Սիամանթոն լավատեսությամբ երազում էր մի ազատ հայրենիք, ուր պետք է ծաղկեք, միտքն ու հոգին, խոր հավատ էր հայտնում հայրենիքի հավերժության մասին։

Պատկանյանի մոտ 50 մանկական բանաստեղծությունների մեծ մանսը սերտորեն առնչվում էր իր պոեզիայի ընդհանուր մոտիվներին, ելնում հայրենասեր քաղաքացի դաստիարակելու նպատակադրումից: Օրինակ, «Օրորոցի երգը» բանաստեղծության մեջ հոգնատանջ մայրը հրավիրում է զանզազան թռչունների: Պատկանյանը պահանջում էր մարտական դաստիարակություն, որովհետեւ ըստ նրա երեխան պետք է դառնար հայրենասեր, հայրենիքի մարտիկ: Պատկանյանի հասարակական – քաղաքական հայացքների հետ անմիջականորեն կապված «Մեծ» եւ «Արաքսի արտասուքը» բանաստեղծությունները վաղուց մտել են մանկական գրականության շարքեր: «Արաքսի արտասուքը» բանաստեղծության մեջ ոտանավորի իմաստը թանձրացվում է Արաքսի ափերով քայլամոլոր շրջող հեղինակին Արաքսի կողմից տրված պատասխանում: Այստեղ Պատկանյանի խոհն արտահայտում է վշտահար Արաքսը, որ պատմում է իր «բյուրավոր ցավերը», հիշում անցյալի փառավոր օրերը: Զուտ մանկական բանաստեղծություններից ուշագրավ են Պատկանյանի «Ճար», «Գութ», «Ձմեռ», «Պտուղներ» ստեղծագործությունները, որտեղ հեղինակը դրսեւորում է իր ամբողջ հումանիզմը եւ մտահոգությունը հայ ազգի ճակատագրի նկատմամբ: «Պտուղներ» ոտանավորի մեջ պտուղներն ակամա հիշեցնաում են նան հայրենիքը: Սոցիալական խնդիրներին անդրադարձող «Ձմեռ» եւ «Ներ տարի» ոտանավորներում Պատկանյանը մանկան զվարճության կողքին հիշում է նաեւ նրա կարիքավոր լինելը: Պատկանյանը շարունակում է Աբովյանից սկսվող լուսավորության եւ ուսման թեման: Այդպիսիք են «Ամենամեծ անբախտություն», «Խելոք երեխան», «Ժրաջան տղան», «Վարժատուն» բանաստեղծությունները:

Մեծ ժողովրդականություն է վայելել Նալբանդյանի քաղաքացիական լիրիկան։ Վաղ շրջանի ռոմանտիկական բանաստեղծություններում («Մուսայից մուսային», «Գարնան մուտ») նա ստեղծել է ստրկության ու բռնության կապանքներում տառապող հայրենիքի կերպարը։ Ճիշտ է, այստեղ դեռ չկա «գարնան» համար պայքարի կոչ, բայց բանաստեղծի հոգին լի է զայրույթով ու վրդովմունքով։ Ազատության համար պայքարի պաթոսով են տոգորված Նալբանդյանի «Ազատություն» (1859), «Մանկության օրեր» (1860), «Իտալացի աղջկա երգը» (1861), «Ուղերձ…» (1864) եւ այլ բանաստեղծություններ։ Նա հեղափոխական ոգի մտցրեց հայ պոեզիայի մեջ։ Հանրահայտ «Ազատությունը» գրառվել է Նալբանդյանի լուսանկարի վրա եւ երգվել որպես հայ հեղափոխական երիտասարդության հիմն։ «Ազատություն» բանաստեղծությունն ուսանելի օրինակ է, թե ինչպես է ազատության բնածին զգացողությունը ձեւավորվում որպես գաղափար: «Մանկության օրերը» ազատագրական պայքարի կոչ է ընդդեմ բռնության, խավարի ու տգիտության:

Խորիմաստ ու խոսուն են Խնկո Ապոր բանաստեղծությունները: Դրանցում փառաբանվում է աշխատավոր մարդը(Գյուղացին ու Աստվածը), դատապարտում նախանձը: Ինչպես իր առակներում ու հեքիաթներում, բանաստեղծություններում եւս հեղինակը վեր է հանում հասարակական տարբեր խավերի արատները, ծաղրում ընչաքաղցությունը, փառաբանում տաղանդն ու գովաբանում գեղեցկությունը: Խնկո Ապոր բանաստեղծություններում կենդանիները, բնության տարերքներն ու անշունչ առարկաները կենդանանում, շունչ ու հոգի են առնում, ու դրանց միջոցով գրողը ներկայացնում է մարդկության արատներն եւ վեհացնում մաքուրն ու շիտակը ( Ամպն ու Սարը, Քամին ու Մարագը, Հիվանդ եղջերուն, Անծեղն ու Առյուծը): Աթաբեկ Խնկոյանը մեզ է փոխանցել նաեւ բազմաթիվ փոխադրություններ, վիպասանության փայլուն նմուշներ, որոնք մինչ օրս էլ հիացնում են իրենց կատարելությամբ, մտքի սրությամբ ու անկեղծությամբ:

Поэма АНУШ – о трагической любви молодого пастуха Саро к девушке Ануш. Поэт раскрывает душевное богатство героев, высокий драматический накал их чувств. Глубоко изображая духовный мир героев, Туманян вместе с тем раскрывает национальный характер народа, его психологию. Не случайно В. Брюсов заметил, что для читателей другого народа знакомство с поэмами Туманяна (например, с его АНУШ) дает больше в познании Армении и ее жизни, чем могут дать толстые тома специальных исследований. На основе поэмы Туманяна АНУШ написана национальная опера, самая любимая и популярная в народе – АНУШ А. Тиграняна.

Избранной темой известного ашуга была любовь, однако Саят-Нова в стихотворной форме на трёх языках он воспевал начала жизненной мудрости, морали, осуждал распущенность и спесивость «сильных мира сего», осуждал социальную несправедливость. Подобно хачкарам – камням-крестам, которые насчитываются несколько тысяч, его песни на разных языках ни смыслом, ни формой никогда не повторяли, а лишь дополняли друг друга. Для творчества Саят-Новы характерны самобытность музыкального языка, синтез армянского мелоса с ритмическими элементами музыкальных традиции других народов Востока. Саят-Нова был виднейшим и известнейшим талантом своего времени. Известный печальной судьбой, к которой он следовал независимо от его воли, он подарил миру великие и неизгладимые стихи, незабываемые песни, которые цепляют за душу и заставляют человека чувствовать только то, что хочет подарить ему Саят-Нова.

Поэзия Мисака Мецаренца близка к романтизму. Поэт идеализирует природу и противопоставляет её современной городской жизни. Значительное место в его произведениях занимает также тема любви. Основные мотивы поэзии Мецаренца – природа, любовь – окрашены безысходным пессимизмом. Творчество поэта отражает мироощущение армянской мелкобуржуазной интеллигенции, не сумевшей приспособиться к новым капиталистическим отношениям. Поэт ищет выхода из капиталистической действительности в «идиллии» деревенского быта.

Получив в Бутырке революционное крещение, Терьян в этот период создает стихи, ставшие образцами политической лирики. Под непосредственным влиянием революционных событий написан цикл стихов «Терновый венец», в котором поэт прославляет борцов революции, погибших на виселицах и в тюрьмах. Одновременно он проклинает царских палачей, «торжествующих черную свою победу».Стихи эти, опубликованные в 1905-1906 годах в различных газетах и журналах, являются лучшим доказательством того, что реакция не сломила бунтарский дух поэта. Но, под ее гнетущим влиянием Терьян, наряду с другими представителями передовой армянской интеллигенции, укрылся «в мрачной темнице одиночества».

Терьян последовательно использовал и довел до совершенства принцип поэтических циклов. Представляя различные психологические переживаниями теряновские циклы («Грезы сумерек», «Ночь и воспоминания», « Золотая сказка», «Возвращение», «Кошачий рай» ) вместе создают целостную систему внутренней жизни лирического героя. Целью жизни поэта становится постоянный и бессмертный поиск любви, символизирующей право на жизнь. Поэзия Терьяна с ее тончайшим лиризмом, проникновенностью чувств, исключительной музыкальностью и богатством языка – крупнейшее явление в истории армянской литературы.